Thời gian gần đây, tình hình tội phạm công nghệ cao diễn biến ngày càng phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm chiếm đoạt tài sản của người dân. Trước thực trạng này, Trung tâm Dữ liệu quốc gia về dân cư (Bộ Công an) đã đưa ra khuyến cáo "Quy tắc 6 Không", xem đây là "lá chắn" quan trọng để mỗi cá nhân tự bảo vệ mình trên môi trường số.
Hiện nay, các đối tượng lừa đảo thường lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin, đánh vào lòng tham hoặc sự sợ hãi của nạn nhân để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Dù cơ quan chức năng liên tục cảnh báo, số lượng nạn nhân sập bẫy các chiêu trò lừa đảo trực tuyến vẫn không ngừng gia tăng. Để chủ động phòng ngừa, người dân cần nắm vững và thực hiện nghiêm túc 6 quy tắc cốt lõi dưới đây:
1. Tuyệt đối KHÔNG cung cấp thông tin cá nhân bừa bãi
Dữ liệu cá nhân là "chìa khóa" để các đối tượng xấu thực hiện hành vi lừa đảo. Người dân không được cung cấp thông tin cá nhân, địa chỉ nhà riêng, số điện thoại, số Căn cước công dân hay số tài khoản ngân hàng cho bất kỳ đối tượng nào không quen biết.
Đặc biệt, trước khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền, người dân cần thận trọng rà soát, kiểm tra kỹ thông tin người thụ hưởng. Việc để lộ lọt thông tin nhạy cảm có thể dẫn đến nguy cơ bị đánh cắp tài khoản ngân hàng hoặc bị mạo danh để đi vay nợ, lừa đảo người khác.
2. KHÔNG kết bạn, trò chuyện với người lạ có dấu hiệu khả nghi
Mạng xã hội là môi trường lý tưởng cho các loại tội phạm "lừa đảo tình cảm" (Romance Scam). Người dân cần tuân thủ quy tắc không kết bạn và nói chuyện với người lạ, đặc biệt cảnh giác với những tài khoản có hình ảnh đại diện ngoại hình đẹp, bắt mắt nhưng hồ sơ cá nhân sơ sài.
Tuyệt đối không nhận lời mời tham gia vào các hội nhóm (như nhóm đầu tư, nhóm làm nhiệm vụ, nhóm hẹn hò...) mà không rõ mục đích hoạt động và danh tính của người quản trị.
3. KHÔNG truy cập các đường dẫn lạ
Một trong những phương thức tấn công phổ biến nhất là Phishing (tấn công giả mạo). Người dùng không được truy cập, đăng nhập vào các đường dẫn (link), liên kết, website, ứng dụng lạ hoặc mở các tệp đính kèm đến từ người gửi không xác định.
Các đường dẫn này thường chứa mã độc nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị hoặc đánh cắp thông tin đăng nhập tài khoản ngân hàng, mạng xã hội của nạn nhân.
4. KHÔNG tin vào các cuộc gọi xưng danh cơ quan chức năng để điều tra
Thời gian qua, rất nhiều người dân đã bị lừa đảo bởi các cuộc gọi mạo danh Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án. Quy tắc thứ 4 khẳng định: Không có bất kỳ cán bộ cơ quan Nhà nước, Bộ Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án hay đơn vị tài chính nào gọi điện thoại để điều tra vụ án, yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hay yêu cầu chuyển tiền để "chứng minh sự trong sạch".
Cơ quan chức năng khi cần làm việc sẽ luôn gửi giấy mời hoặc giấy triệu tập hợp lệ đến địa chỉ của công dân để làm việc trực tiếp tại trụ sở.
5. KHÔNG chuyển khoản trước, không đặt cọc cho người lạ
Đối với các giao dịch mua bán hàng hóa, dịch vụ trên mạng, người dân không thực hiện chuyển khoản trước, tuyệt đối không đặt cọc hoặc chuyển tiền cho các đối tượng lạ trong bất cứ trường hợp nào khi chưa kiểm chứng được uy tín của người bán hoặc tính xác thực của giao dịch. Đây là nguyên tắc tài chính quan trọng để tránh bị chiếm đoạt tài sản.
6. KHÔNG tham lam những lợi ích "phi thực tế"
Đánh vào lòng tham là chiêu bài muôn thuở của tội phạm lừa đảo. Người dân cần giữ vững tâm lý, không tham lam những tài sản, món quà không rõ nguồn gốc được thông báo "trúng thưởng" dễ dàng.
Đặc biệt, cần cảnh giác cao độ với những lời mời chào đầu tư mang lại lợi nhuận "khủng" mà không tốn sức lao động, hoặc các lời dụ dỗ làm công việc "việc nhẹ lương cao". Hãy nhớ rằng, không có "bữa trưa miễn phí" trên không gian mạng.
Việc tuân thủ nghiêm ngặt "Quy tắc 6 Không" không chỉ bảo vệ tài sản của chính mình mà còn góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh. Khi phát hiện các dấu hiệu lừa đảo hoặc nghi vấn tội phạm, người dân cần nhanh chóng liên hệ với cơ quan Công an gần nhất để được hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời, tuyệt đối không tự ý xử lý theo yêu cầu của các đối tượng lạ.
Tin ảnh: Nhật Nam
